Porady

Łańcuch dostaw jest bardzo ważnym elementem niemal każdej firmy. Składa się z wielu etapów, a jednym z kluczowych jest dostarczenie towaru do klienta. Najważniejsze, aby zadbać o optymalne zarządzanie łańcuchem dostaw. Im będzie elastyczniejszy, tym szybciej uda się dostosować do zmiennych warunków rynkowych. 

Łańcuch dostaw — definicja

Supply chain w tłumaczeniu na język polski to łańcuch dostaw. Definicja wskazuje, że jest to kompleksowy system organizacji i zarządzania procesami, w celu dostarczenia towaru lub usługi do klienta. Proces składa się z wielu etapów:

• zamówienia produktu,
• produkcji surowców,
• magazynowania,
• transportowania,
• dystrybucji.

Efektywne zarządzanie łańcuchem dostaw przynosi wiele korzyści dla firmy. Wykonując wszystkie działania poprawnie, można optymalizować koszty, poprawiać efektywność, zwiększyć jakość obsługi klienta, a przy tym zminimalizować ryzyko opóźnień w dostawach.

Z czego składa się łańcuch dostaw?

Każdy z poniższych elementów tworzy kompleksowy łańcuch dostaw. Choć mogą go tworzyć różne produkty, firmy logistyczne, hurtownie czy producenci, najważniejsze jest, żeby był zoptymalizowany i efektywnie zarządzany.

Każdy łańcuch dystrybucji tworzą:

• produkcja surowców — proces wydobycia lub wytworzenia surowców, które pozwalają na wykonywanie dalszej produkcji lub konsumpcji;
• dostawcy — firmy te zajmują się dostarczaniem surowców, komponentów, materiałów i gotowych produktów. Stanowią kluczowe pierwsze ogniwo budujące łańcuch dostaw w firmie;
• produkcja — przetwarzanie surowców i komponentów, w celu stworzenia gotowego produktu. Obejmuje produkcję, montaż, testy jakości, pakowanie;
• dystrybucja — towary trafiają do miejsca docelowego. Niezwykle ważny jest odpowiedni transport, zarządzanie trasami, a także monitorowanie dostawami;
• punkty sprzedaży — finalizacja transakcji pomiędzy klientem a sprzedawcą. Klient może dokonać zakupu lub skorzystać z usługi;
• klienci — ostatni element, który tworzy łańcuch dostaw. Schemat musi zakończyć się na kliencie, ponieważ z jego powodu powstał. Potrzeby i oczekiwania klienta wpływają na decyzje podejmowane przez firmę.

Procesy w łańcuchu dostaw, którymi trzeba zarządzać

Logistyka dostaw obejmuje wiele działań, które przyczyniają się do przemieszczania towarów lub usług od dostawcy do klienta końcowego. Celem jest zapewnienie skutecznej, efektywnej i zgodnej z oczekiwaniami konsumenta dostawy.

Procesy w łańcuchu dostaw, jakie trzeba wykonać, to:

• Planowanie — wybierając strategie zarządzania dystrybucją, należy wziąć pod uwagę prognozowany popyt i zapotrzebowanie na towary. Do tego należy dobrać dostawców, lokalizację magazynów i optymalne trasy transportu towarów.
• Zaopatrzenie — optymalizując łańcuch zaopatrzenia, wybierz odpowiednich dostawców, wynegocjuj atrakcyjne ceny i zawrzyj korzystne umowy. Przy tym nie zapomnij o kontroli jakości surowców i poprawnym zarządzaniu zapasami.
• Produkcja — procesy produkcyjne muszą być pod kontrolą, w celu ustalenia odpowiedniego harmonogramu prac i optymalizacji wydajności.
• Magazynowanie — obejmuje bezpieczne składowanie towarów na wysokiej jakości regałach magazynowych. Należy na bieżąco monitorować dostępność towarów, najlepiej z wykorzystaniem systemu zarządzania WMS.
• Dystrybucja — należy zapewnić optymalną organizację transportu i terminowe dostarczanie produktów do miejsca docelowego. Niezbędne jest przy tym zarządzanie trasami i śledzenie przesyłek.
• Monitorowanie — stałe sprawdzanie, jak działa wdrożona koncepcja łańcucha dostaw, pozwala wyłapywać problemy i wprowadzać ulepszenia.
• Koordynacja — wszyscy uczestnicy łańcucha dostaw muszą działać zgodnie z ustalonym planem i na bieżąco wymieniać się informacjami.

Pojęcie łańcucha dostaw w logistyce

Znając dokładnie pojęcie łańcucha dostaw, wiesz, jak duże znaczenie odgrywa w logistyce. Dobrze zarządzana dystrybucja powoduje, że firma jest konkurencyjna i ma dobre relacje z klientami. Aby odnieść sukces, trzeba mieć innowacyjne i elastyczne podejście.

Wybór odpowiedniego systemu regałowego ma duży wpływ na funkcjonowanie logistyki magazynowej oraz zapobiega powstawaniu wąskiego gardła. Dostępnych jest wiele rodzajów regałów magazynowych.

Co to jest system regałów?

System regałów to seria modułów regałowych przeznaczonych do składowania produktów na paletach, w pojemnikach lub kontenerach. Większość konstrukcji powstaje z metalu. Ich prawidłowe dopasowanie do potrzeb ma wpływ na funkcjonowanie magazynu, centrum logistycznego oraz zakładu produkcyjnego.

Jak wybrać odpowiednie systemy regałów magazynowych?

Zastosowanie odpowiedniego systemu regałowego w magazynie, ma kluczowe znaczenie dla sprawnej realizacji procesów logistycznych. Celem optymalnego wyboru jest oszczędność czasu i pieniędzy. Analizując systemy regałów magazynowych, warto wziąć pod uwagę:

• Cechy palet, pojemników i kontenerów — należy sprawdzić, jakie wymiary i kształt mają jednostki ładunkowe, służącego do przenoszenia towarów. Istotna jest również ich ilość oraz waga.
• Układ magazynu — należy sprawdzić, w jakim rozmiarze regały magazynowe sprawdzą się w obiekcie.
• Dostępność — należy określić, jaki dostęp do palet i materiałów będą mieli operatorzy.
• Koszty — warto wybrać system regałowy najbardziej opłacalny w najdłuższej perspektywie. Czasem warto na początku ponieść większe nakłady finansowe, ale tylko wtedy, gdy możliwy jest szybki zwrot inwestycji.

Jakie są dostępne systemy regałowe magazynowe?

Dostępne są trzy główne kategorie systemów regałowych:

• paletowe,
• półkowe,
• pozostałe.

Regały paletowe

Są to systemy składowania przystosowane do obsługi palet przy użyciu wózków widłowych lub podnośników. Zapewniają bezpośredni dostęp do każdej jednostki ładunkowej lub kumulacji ładunków.

• Regały paletowe rzędowe — możliwy jest dostęp do każdej jednostki ładunkowej. System jest uniwersalny i ma wszechstronne zastosowanie do obsługi wielu towarów.
• Regały paletowe wjezdne drive-in lub drive-through — proste systemy o wysokiej głębokości składowania. Posiadają korytarze regałowe, w których przemieszczają się wózki, w celu odkładania i pobierania ładunków. Drive-in umożliwia odkładanie i pobieranie palet w tym samym korytarzu roboczym. Drive-through umożliwia odkładanie palet z przodu korytarza roboczego, a pobieranie ich z drugiej strony konstrukcji.
• Regały przesuwne — skutecznie zagęszczają ładunki i zapewniają bezpośredni dostęp do każdej palety. Konstrukcja znajduje się na ruchomych podstawach, co zapewnia kontrolowany ruch bloków, które mogą przesuwać i rozsuwać się, w celu umożliwienia dostępu do korytarza roboczego.
• Regały przepływowe — umożliwiają magazynowanie o wysokiej gęstości składowania. Palety przesuwają się pod wpływem sił grawitacji w kanałach, które posiadają rolki. Ładunki są wprowadzane w części położonej wyżej, a następnie są przesuwane na drugi koniec regału.
• Regały push-back – umożliwiają składowanie kilku palet na głębokość. W każdym kanele można magazynować inną jednostkę asortymentową. Ładunki przesuwają się pod wpływem popchnięcia kolejnym ładunkiem wprowadzanym do kanału, który posiada lekkie nachylenie.

Regały półkowe

Są to systemy regałowe magazynowe do obsługi pojedynczych pojemników pobieranych ręcznie.

• Regały półkowe do ciężkich ładunków — te o największej wytrzymałości posiadają nośność do 1000 kg na półkę.
• Regały półkowe do lekkich ładunków — umożliwiają składowanie lekkich i średnich materiałów w magazynach, warsztatach oraz garażach.
• Regały półkowe przepływowe — grawitacyjny system regałów, w którym ładunki są składowane na lekko nachylonych poziomach rolkowych. Ułatwiają kompletowanie zamówień i zapewniają skuteczną rotację jednostek asortymentowych.
• Regały z podestami — umożliwiają obsługę towarów niespaletyzowanych. Stanowią połączenie wysokich konstrukcji z co najmniej jednym poziomem podestów, które opierają się na tych regałach.

Systemy regałów magazynowych wspornikowych i inne rozwiązania

Regały wspornikowe ułatwiają obsługę towarów dłużycowych oraz o nietypowych kształtach. Składować można na nich tuby, bele, arkusze blach. Dostępne są również regały wyspecjalizowane w obsłudze konkretnego asortymentu, np. kół czy szpul.

Czym różni się magazyn blokowy od składowania akumulacyjnego?

Podstawową różnicą między składowaniem blokowym a akumulacyjne jest to, że w tym drugim rozwiązaniu, wykorzystywane są regały magazynowe. Natomiast składowanie blokowe w stosach polega na układaniu towarów jeden na drugim, bezpośrednio na posadzce magazynowej.

System akumulacyjny jest wzbogacony o regały z elementami ochronnymi, które gwarantują całkowite bezpieczeństwo dla towarów i operatorów. Magazyn blokowy wiąże się z podwyższonym ryzykiem, ponieważ zbyt wysoki stos może się zawalić, a towary znajdujące się na samym dnie „układanki” mogą ulec uszkodzeniu. Moduł magazynowy blokowy nie jest również rozwiązaniem dla każdego. Nie sprawdza się w przypadku obsługi delikatnych przedmiotów.

Jakie zalety mają systemy regałów magazynowych?

Wdrażając odpowiedni system regałowy do magazynu, możesz podnieść swoją konkurencyjność, a także zwiększyć wydajność operacji logistycznych. Regały magazynowe ułatwiają:

• Kontrolę stanu magazynowego — ułatwiają realizację wielu działań logistycznych. Bez problemów można monitorować towary, od momentu przyjęcia aż po wysyłkę.
• Zagęszczenie składowania — decydując się na akumulacyjne systemy regałowe magazynowe, można na niewielkiej powierzchni składować większą liczbę asortymentu, nawet do 4 palet na głębokość.
• Wykorzystanie przestrzeni — wyposażenie magazynu w odpowiednie regały pozwala ograniczyć koszty, jednocześnie maksymalnie wykorzystując dostępne miejsce.

Systemy regałów magazynowych do różnych potrzeb Klientów

Wybierając optymalny system regałowy, można zapewnić wydajną i bezpieczną pracę w magazynie. Jeżeli masz wątpliwości, jakie rozwiązanie wybrać, warto skontaktować się ze specjalistą lub przeanalizować zalety i wady każdego z przedstawionych rozwiązań. To pozwoli na zaprojektowanie wydajnego magazynu.

System magazynowania stanowi podstawę każdego magazynu. Trzeba go dostosować do charakteru działalności, obsługiwanych towarów. Ma ułatwiać ich składowanie. Aby te cele zrealizować, potrzebujesz regały magazynowe o odpowiedniej nośności. 

Nośność regałów — przepisy, definicja, najważniejsze informacje

Nośność regału magazynowego to dopuszczalne maksymalne obciążenie konstrukcji, deklarowane przez producenta w instrukcji eksploatacji. Przedstawionych wartości należy bezwzględnie przestrzegać, aby nie doprowadzić do zawalenia się konstrukcji. Ponadto wymaga tego działalność, zgodna z przepisami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Najważniejszy jest §68 ust. 2, w którym określone zostały wytyczne dotyczące składowania materiałów, a także przedstawiono stanowisko na temat obciążenia „[należy] wywiesić czytelne informacje o dopuszczalnym obciążeniu podłóg, stropów i urządzeń przeznaczonych do składowania”.

Również warto wiedzieć o innych normach, które regulują nośność regałów. Przepisy, na które musisz zwrócić uwagę, choć zostały formalnie wycofane (obowiązują jednak w przypadku wszystkich regałów wyprodukowanych do czasu zmiany w przepisach), to:

• PN-M-78320,
• PN-M–78321,
• PN-M–7832N.

Aktualnie nadal obowiązuje norma PN-EN-15635, czyli „Stalowe statyczne systemy składowania. Zastosowanie i utrzymanie urządzeń do składowania”. Znajduje się w niej ważny zapis dotyczący zakazu wytwarzania przemysłowych urządzeń do składowania z innego materiału niż stal. To właśnie materiał ma duży wpływ na nośność regału. 

Jak oznakować dopuszczalne obciążenie regałów magazynowych?

Każdy producent regałów magazynowych musi wiedzieć, jak obliczyć maksymalne obciążenie regału i ma obowiązek przedstawić konkretne dane kupującym w instrukcji eksploatacji. Zadaniem właściciela magazynu jest wywieszenie w widocznym miejscu na konstrukcji, informacji, jakie jest dopuszczalne obciążenie regałów magazynowych. Zapobiega to przeładowaniu systemu składowania i chroni obiekt przed poważnym wypadkiem.

Co ważne, również producent regałów magazynowych dostarcza swoim klientom tabliczki znamionowe, na których znajdują się dane dotyczące konstrukcji do składowania. Informacje, które określają nośność półek magazynowych, trzeba przywiesić na stałe, w bardzo dobrze widocznym miejscu.

Podstawowymi danymi na tabliczkach znamionowych, są:

• nazwa firmy — producenta,
• dopuszczalne obciążenie regałów,
• informacja o numerze seryjnym produktu,
• rok produkcji regałów magazynowych.

Tabliczka znamionowa jest bardzo ważnym rodzajem identyfikatora. Wszystkie napisy, które się na niej znajdują i np. określają maksymalne obciążenie regału, powinny być wyraźne. Nawet zamontowane na wyższych półkach, muszą zapewniać czytelność dla osób pracujących w magazynie.

Jak prawidłowe obciążenie regałów magazynowych wpływa na bezpieczeństwo w magazynie?

Regały są tymczasowymi miejscami składowania towarów, a wpływ na bezpieczną ich obsługę mają stabilność, wytrzymałość, a także przestrzeganie norm. Najważniejsze jest dopuszczalne obciążenie regałów. Trzymając się ustalonych przez producenta wartości, unikniesz uszkodzenia mienia i kosztownej awarii. Nie pomogą dodatkowe zabezpieczenia regałów magazynowych, jeżeli te ważne wartości będą nagminnie przekraczane.

Nadmierne obciążenie regałów magazynowych jest dużym zagrożeniem dla bezpieczeństwa pracowników. Nieznajomość tego ważnego parametru, naraża obiekt na nieefektywną pracę poprzez marnowanie przestrzeni do składowania.

Żeby prowadzić działalność zgodną z obowiązującymi przepisami, trzeba przede wszystkim regularnie sprawdzać poziom bezpieczeństwa w magazynie. Pod kontrolą powinna być również prawidłowa obsługa asortymentu, a także należy pamiętać o rzetelnym wykonywaniu przeglądów regałów magazynowych. W dodatku precyzyjnie przestrzegając dopuszczalnego obciążenia miejsc składowania, zabezpieczysz pracowników przed wypadkami, a towary przed uszkodzeniem.

Regały magazynowe umożliwiają bezpieczne składowanie jednostek ładunkowych, takich jak np. palety i kontenery. Dostępne są różne rodzaje regałów magazynowych, zaprojektowane z myślą o wielu potrzebach w zakresie magazynowania.

Regały magazynowe — rodzaje dostępne w powszechnej sprzedaży

Regały magazynowe są wielopoziomowymi konstrukcjami, dzięki którym możliwe jest bezpieczne składowanie jednostek ładunkowych na wielu poziomach. Ogólna charakterystyka przedstawionych poniżej konstrukcji pozwoli zdecydować, jakie typy regałów magazynowych najlepiej sprawdzą się w Twoim magazynie.

Tradycyjne regały w magazynie

Tradycyjne rodzaje regałów umożliwiają bezpośredni dostęp do każdej składowanej jednostki. Aby taki cel osiągnąć, trzeba utworzyć korytarze robocze przy każdym rzędzie regałowym. Najpopularniejsze są regały paletowe, w których każdy towar ma przypisaną lokalizację, a to ułatwia kontrolę zapasów.

Uniwersalne regały w magazynie można dopasować do składowania różnych typów produktów, odmiennych pod względem kształtu, wagi oraz rozmiaru. Wyróżniają się również bardzo dużą elastycznością. Na niższych poziomach można przeprowadzać ręczną kompletację, a wyższe są najczęściej obsługiwane przez wózki widłowe.

Aktualnie regały paletowe są zaliczane do najchętniej wykorzystywanych konstrukcji w magazynach, również ze względu na niższe koszty inwestycji, w porównaniu do pozostałych systemów.

Rodzaje regałów magazynowych do składowania akumulacyjnego

Systemy składowania akumulacyjnego umożliwiają przechowywanie większej ilości palet w jednym miejscu. Gwarantują efektywne wykorzystanie przestrzeni magazynowej, ale nie zapewniają dostępu do każdej palety w dowolnym momencie. Te systemy regałów magazynowych są obsługiwane przez wózki widłowe.

Regały do składowania akumulacyjnego sprawdzają się w magazynach, w których

obsługiwane są palety o tej samej referencji, a ich rotacja nie jest priorytetem.

Najpopularniejsze rodzaje regałów w magazynie umożliwiające składowanie akumulacyjne, to:

• Regały przepływowe działające w systemie FIFO — posiadają kanały składowania o delikatnym nachyleniu. Towary przesuwają się samoczynnie po rolkach na drugi koniec konstrukcji. Aby system mógł działać, trzeba przygotować korytarze robocze z obu stron bloku regałowego. Regały przepływowe najlepiej sprawdzają się do obsługi towarów o wysokiej rotacji, obsługiwanych zgodnie z metodą FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło). Są to najczęściej towary szybko psujące się, np. żywność. Warto również wiedzieć, że jest dostępny regał przepływowy półkowy do obsługi towarów o małych gabarytach. Asortyment zwykle znajduje się w pojemnikach, a system ułatwia kompletację zamówień.
• Regały push-back z systemem LIFO — system wykorzystuje siłę grawitacji do przemieszczania ładunków wewnątrz kanału składowania. Obsługa towarów odbywa się wyłącznie z jednej strony bloku regałowego. Palety trafiają na specjalne wózki, a każda kolejna przemieszcza poprzednią w głąb kanału. Umożliwia to składowanie do czterech palet na głębokość. Regały push-back zapewniają optymalne wykorzystanie przestrzeni magazynowej.
• Regały przesuwne — są to rodzaje regałów magazynowych mobilnych. Znajdują się na ruchomych podstawach, które poruszają się wzdłuż wbudowanych w posadzkę magazynu szyn. Umożliwiają maksymalne wykorzystanie przestrzeni magazynowej, zachowując przy tym bezpośredni dostęp do każdej palety.

Regał magazynowe — rodzaje wspornikowych konstrukcji

Rodzaje regałów w magazynie, idealnie nadające się do obsługi długich towarów i o nietypowych kształtach, to konstrukcje wspornikowe. Ich budowa jest bardzo prosta. Składają się z podstawy, kolumn oraz ramion. Umożliwiają bezpieczne i wygodne załadowanie oraz rozładowanie towarów. Jeżeli szukasz elastyczne systemy magazynowe, rodzaje wspornikowe, są odpowiednie. Można dowolnie je konfigurować, a towary umieszczać z jednej lub obu stron regału.

Co istotne, regały wspornikowe nadają się do wykorzystania zarówno wewnątrz hali magazynowej, jak i na zewnątrz.

Jak wybrać odpowiednie regały magazynowe? Rodzaje są dostosowane do różnych potrzeb

Dobrze dobrany system magazynowania umożliwia bezpieczną i wydajną pracę dotyczącą obsługi towarów. Dostępne są różne regały magazynowe. Rodzaje dobieraj, biorąc pod uwagę:

• Typ obsługiwanego asortymentu — ich rozmiar, waga oraz kształt decydują o tym, jakie regały sprawdzą się w Twoim magazynie.
• Dostępną powierzchnię magazynową — weź pod uwagę powierzchnię posadzki oraz wysokość obiektu. Inny system sprawdzi się w małym magazynie, a inny w obszernym obiekcie.
• Tryb pracy magazynu — regały należy dobierać do charakteru pracy obiektu. Należy wziąć pod uwagę zastosowane technologie, a także wykorzystywany sprzęt.

Analizując powyższy podział regałów magazynowych, z pewnością znajdziesz system spełniający wszystkie potrzeby w zakresie bezpiecznej obsługi towarów. Sprawdź dokładnie specyfikację poszczególnych konstrukcji, ich zalety i wady, aby prawidłowo wzbogacić centrum logistyczne.

Kratownice WEMA wyróżniają się ażurową budową. Są wykonywane z wysokiej jakości stali. Znajdują zastosowanie w budownictwie oraz przemyśle. Są stosowane przede wszystkim do budowy podestów, stopni schodów, a także pomostów roboczych. Co jeszcze warto o nich wiedzieć?

Co to jest krata typu WEMA?

Kratownice WEMA, inaczej są nazywane kratami podestowymi. Najczęściej powstają z precyzyjnych elementów zgrzewanych, które są tworzone na bazie prętów poprzecznych i łączących je płaskowników nośnych. Wyróżniają się wysokiej jakości wykonaniem ze stali. Są odporne na czynniki atmosferyczne, korozję i promieniowanie UV. Mają szerokie zastosowanie w różnych branżach. Odznaczają się doskonałymi walorami użytkowymi, łatwym montażem oraz ekonomiczną eksploatacją.

Kratownice WEMA — rodzaje

Krata typu WEMA jest dostępna w kilku wariantach do wyboru:

• krata pomostowa zgrzewana — najczęstszy wariant krat WEMA. Powstaje poprzez zgrzewanie oporowe, podczas którego dochodzi do wtapiania prętów w płaskowniki;
• krata pomostowa wciskana — płaskowniki poprzeczne są wprasowywane w specjalnie nacięte płaskowniki nośne. Powstają w ten sposób kraty w wielu rozmiarach i o różnej wielkości oczek;
• krata pomostowa seratowana — inna jej nazwa to krata ząbkowana. Jest dostępna w dwóch wersjach: zgrzewanej oraz wciskanej. Cechą wyróżniającą ten rodzaj kraty jest zwiększony współczynnik tarcia. Sprawdza się wszędzie tam, gdzie występuje duże ryzyko poślizgnięcia;
• krata pomostowa profilowana — wykorzystywana jest jako pokrycie pomostów, schodów i podjazdów dla wózków inwalidzkich. Jest antypoślizgowa, a to gwarantuje jej bezpieczne użytkowanie.

Na co należy zwracać uwagę wybierając kratownice WEMA?

Podstawą jest, aby dopasować rodzaj kratownicy do przeznaczenia. Każda krata typu WEMA ma nieco inne cechy, dlatego warto wybrać tą, która spełni wszystkie oczekiwania. Znaczenie mają również parametry techniczne, czyli ich budowa oraz wymiary.

Warto wiedzieć, że długość, jaką mają kratownice WEMA, jest wyznaczana przez płaskowniki nośne, które ponadto wpływają na maksymalne obciążenie konstrukcji. Im wyższy i grubszy jest płaskownik, tym krata jest bardziej wytrzymała. Ma to szczególne znaczenie, gdy krata ma być wykorzystana do stworzenia trwałego podłoża do składowania towarów lub jako ciąg komunikacyjny do transportu ciężkich ładunków.

Kratownica WEMA może mieć różną wielkość oczek i otworów. Pierwszy parametr jest wyznaczony przez odległość między płaskownikami, a drugi określany jest na podstawie przestrzeni między ścianami konstrukcji, na których krata jest opierana. W tym przypadku otwór musi być zawsze większy od tej przestrzeni o 4-8 mm.

Kratownice WEMA i ich zastosowanie

Kraty WEMA znajdują zastosowanie w wielu branżach:

• w przemyśle są wykorzystywane np. do tworzenia pomostów roboczych, podestów, kładek dla pieszych;
• w budownictwie powstają z nich stopnie schodów, balustrady, elementy ogrodzeń, zabezpieczenia przejść;
• w architekturze są wykorzystywane do tworzenia elementów dekoracyjnych, elewacji oraz balustrad.